Mijn vrouw zat te lezen op een partnerforum voor mensen met Asperger en kwam de onderstaande tekst tegen waarin ik veel herken. De schuine tekst is mijn reactie op de tekst.
1: voorstellen wat er in de ander omgaat.
de persoon met het Aspergersyndroom/HFA heeft de grootste moeite zich voor te stellen wat er in de ander omgaat. Hij/zij kan zich nauwelijks een andere manier van denken, voelen en ervaren voorstellen dan die welke hij/zij zelf kent of heeft meegemaakt.
Ik kan mezelf niet c.q. moeilijk voorstellen dat iemand anders denkt dan ik. Ik heb wel geleerd dat het zo is, maar ik kan het mij niet indenken.
2: excuses hoort vaak niet bij Ass
De persoon met het Aspergersyndroom/HFA zal jou niet achterna lopen, proberen je humeur te verbeteren of zijn excuus aan te bieden. Hij/zij zal dergelijk gedrag ook niet bij jou herkennen. Hij/zij zal er ook niet gauw op uit zijn om jouw gevoelens te kwetsen. Wanneer hij/zij dit doet zal het nauwelijks voorkomen dat dit met opzet is. Hij/zij is er op gericht de dingen te doen, zoals het hoort.
Ik heb geleerd om excuus aan te bieden aan iemand als die b.v. geïrriteerd is door mijn houding of gedrag maar ik sta er niet achter omdat ik simpelweg niet begrijp waarom ik excuus moet aanbieden. Ik doe niets verkeerd maar word helaas vaak verkeerd begrepen.
3: delen van gevoelens, privacy
de persoon met het Aspergersyndroom/HFA heeft een sterke behoefte aan privacy, en heeft minder behoefte om zijn belevingen met jou te delen. Het is voor hem/haar ook erg moeilijk om onmiddellijk op gebeurtenissen te reageren, deze moeten eerst stukje bij beetje verwerkt worden.
Het delen van mijn belevingswereld is moeilijk voor mij, ik wil dat niet met anderen omdat dat onveilig is. Ik heb moeite met het gelijk reageren op dingen die mij overkomen, ik heb tijd nodig om de dingen op hun plek te zetten in mijn hoofd. Het plaatje moet eerst compleet zijn wil ik er op kunnen reageren.
4: tonen emotie en Ass
het afstandelijke, zakelijke taalgebruik bij een persoon met het Aspergersyndroom/HFA kan bij jou een verkeerde indruk wekken. Hij/zij gebruikt vaak weinig emotie in zijn woorden en uitlatingen. Zijn uitspraken kunnen daardoor gevoelloos en koel overkomen. Je denkt heel gemakkelijk dat het ten onrechte wijst op gebrek aan emotie. De emoties zijn er wel degelijk, maar het gemak dat wij kennen om ze uit te spreken is bij de persoon met het Aspergersyndroom/HFA niet zo vanzelfsprekend.
Ik kan mijn emoties moeilijk uiten. Ik kom vaak ongeïnteresseerd over, maar dat is niet zo ik weet alleen niet hoe ik met emoties om moet gaan omdat ik ze geen plek kan geven. Er is heel vaak tegen mij gezegd als ik "sorry" zei omdat ik blijkbaar iets verkeerd deed "jij zegt maar iets om er vanaf te komen, maar meent er niets van". Maar dat klopt niet, ik weet niet hoe ik mezelf moet uiten en vaak duurt het bij mij een tijdje eer ik alles op een rijtje heb en kan reageren.
5: omgaan met schijnbare desinteresse
de persoon met het Aspergersyndroom/HFA kan zich moeilijk in jou verplaatsen. Hij/zij wordt vaak als een persoon zonder warmte en interesse ervaren wanneer hij/zij niet aanvoelt wat er in jou omgaat of wat iets voor jou betekent. Dit is echter heel iets anders dan bereid zijn om te geven als je het nodig hebt.
Ik vind het erg moeilijk om interesse in anderen te tonen. Ik zou niet weten waarom ik dat moet doen en ik weet niet hoe ik daar mee om moet gaan.
6: schijnbare passiviteit
de persoon met het Aspergersyndroom/HFA houdt zich vaak hardnekkig aan een patroon vast. De weerstand tegen veranderingen betekent niet dat er geen nieuwe dingen ondernomen worden, maar de weerstand is tegen het onderbreken van de eigen activiteit, het eigen programma. De oorzaak is dat een omschakeling betekent, een verwerking van nieuwe prikkels, wat problematisch is. Als plotseling een afspraak niet doorgaat uit zich dat in verzet.
Ik moet mijn dagen plannen omdat alles vooruit geregeld moet zijn. Ik kan slecht tot niet tegen onverwachte situaties, het brengt mij volledig van mijn stuk en ik krijg dan zoveel stress en prikkels dat ik gefrustreerd raak en agressief word.
7: de functie van nee-zeggen
de persoon met het Aspergersyndroom/HFA zegt 'nee' als je iets vraagt. Dit antwoord helpt hem/haar tijd te winnen om na te denken over wat er van hem/haar wordt verlangd. Het tempo van jou manier van leven kan hij/zij niet bijhouden, het gaat te snel voor hem/haar. Hij/zij probeert dit af te remmen door 'nee' te zeggen. Vervolgens wordt er alsnog geprobeerd om hem/haar over te halen de vraag te beantwoorden of de taak te vervullen. Dit stimuleert het denken niet, maar stagneert dit proces. Hij/zij heeft tijd nodig om de situatie te overzien en in zich op te nemen.
Als mijn vrouw iets vraagt waar ik niet op voorbereid ben (of als ik bezig ben), dan zal ik bij voorbaat nee zeggen. Ik kom daar vaak later op terug omdat ik de tijd nodig heb om een antwoord te formuleren of om hetgeen dat gevraagd wordt in te plannen en een plekje te geven in mijn hoofd. Als mijn vrouw aan blijft dringen op een acuut antwoord, dan raak ik gefrustreerd en kwaad omdat ik dat niet kan.
8: functie van boosheid
onaangenaam, geïrriteerd, boos of agressief gedrag bij de persoon met het Aspergersyndroom/HFA heeft in de meeste gevallen te maken met het misverstaan in de communicatie met elkaar of wanneer je plotseling een vraag stelt of iets verlangt van hem/haar, terwijl hij/zij iets anders aan het doen was.
Zie 7.